BRCGS, IFS, FSSC 22000 ve SQF: Alıcınızın Kabul Ettiği GFSI Standardını Seçmek

Gaziantepli bir atıştırmalık üreticisi elinde üç ayrı perakendeci sorgu formuyla bize geldi. Bir İngiliz süpermarketi BRCGS istiyordu. Bir Alman indirim marketi IFS adını veriyordu. Bir Kuzey Amerika zinciri SQF soruyordu. Alıcıların andığı dört standardın dördü de GFSI (Global Food Safety Initiative) tarafından tanınıyor, yani teoride hangisi olursa olsun aynı gıda güvenliği temelini kanıtlıyor. Uygulamada ise üretici bunların tek birini her sevkiyata koyamıyordu, çünkü perakende alıcıları GFSI eşdeğer dese bile bu şemaları birbirinin yerine geçer saymıyor.

Resmi eşdeğerlik ile belirli bir alıcının gerçekte kabul edeceği şey arasındaki bu boşluk, bu karşılaştırmanın bütün gerekçesidir. BRCGS, IFS, FSSC 22000 ve SQF, bir gıda ihracatçısının en sık karşılaştığı dört şemadır. Aynı GFSI eşiğini aşarlar, ama kimin tanıdığı, sizi nasıl derecelendirdikleri, nasıl denetledikleri ve hangi rafları açtıkları bakımından ayrışırlar. Yanlışını seçersiniz ve alıcınızın yine de itibar etmeyeceği bir denetimi geçmiş olursunuz. Bu yazı, tahminle değil müşteri tabanınıza göre seçim yapabilesiniz diye dördünü yan yana koyuyor.

GFSI tanınırlığı zemindir, belirleyici etken değildir

Dördünün ortak yanıyla başlayalım, çünkü bu, sık yapılan bir hatayı önler. GFSI belge düzenlemez. Şemaları ortak bir şart kümesine göre kıyaslar ve eşiği aşanları tanır. BRCGS, IFS Food, FSSC 22000 ve SQF hepsi GFSI tarafından tanınır; yani "bir GFSI şeması" isteyen bir perakendeci, kağıt üzerinde herhangi birini kabul eder. Bu tanınırlık, artık ciddi her gıda üreticisinin ulaşması gereken zemindir.

Hata, zemini aynı zamanda karar sanmaktır. Değildir. Bir alıcı sözleşmede tek bir şemayı adıyla anıp diğerlerini reddetmekte serbesttir ve büyük perakendeciler tam da bunu sık sık yapar; genelde kategori ekiplerinin en iyi bildiği şemayı. Yani GFSI tanınırlığı size bir şemanın güvenilir olduğunu söyler. Karşınızdaki müşterinin hangi şemayı satın alma emrine yazacağını söylemez. Bunun için kıyas çerçevesinin ötesine, dört standardın kendisine bakmanız gerekir.

Soru hiçbir zaman hangi GFSI şemasının en iyi olduğu değildir. Soru, peşinde olduğunuz alıcının size ikinci bir denetim göndermeden hangisini kabul edeceğidir.

Her şemanın gerçekte nerede ağırlığı var

Dördü arasındaki en keskin fark coğrafi ve kanal bazlı kabuldür ve bu, her standardın doğduğu yeri izler.

BRCGS: yola çıkmış İngiliz perakende standardı

BRCGS (Brand Reputation Compliance Global Standards), başlangıçta British Retail Consortium standardı olarak, İngiliz market sektörünün tedarikçi tabanını üzerine kurduğu şemadır. İngiliz süpermarketlerine ya da onların çevresinde büyüyen özel marka programlarına satıyorsanız, adı geçen şart genellikle BRCGS olur. İngiltere'nin çok ötesine yayılmıştır ve Avrupa ile Orta Doğu perakendesinde geniş ölçüde kabul görür; bu da ilk ciddi pazarı Britanya olan bir Türk ihracatçısı için onu güçlü bir varsayılan haline getirir.

IFS: Alman ve Fransız perakende standardı

IFS (International Featured Standards), önce Alman, ardından Fransız perakendeciler tarafından kendi özel marka ürünlerinin tedarikçileri için kuruldu. Hedefiniz Alman pazarıysa, özellikle indirim marketleri ya da Fransız perakende gruplarıysa, IFS Food sıklıkla adıyla istedikleri şemadır. Kıta Avrupa'sının en büyük market ekonomisini hedefleyen bir ihracatçı için IFS, çoğu zaman BRCGS'den daha doğrudan bir yoldur.

FSSC 22000: üretici markası ve küresel standart

FSSC 22000 (Food Safety System Certification), ISO 22000 omurgası üzerine oturur ve birçok küresel üretici markasının ve gıda çokuluslusunun tercih ettiği şemadır; bunun bir nedeni, hâlihazırda yürüttükleri ISO yönetim sistemleriyle temiz biçimde bütünleşmesidir. AB genelinde ve uluslararası alanda geniş kabul görür ve BRCGS ya da IFS'e kıyasla tek bir ulusal perakende blokuna daha az bağlıdır. Doğrudan tek bir perakendeciye değil de büyük markalı üreticilere satan bir tedarikçi için FSSC 22000 çoğu zaman doğal hedeftir.

SQF: Kuzey Amerika perakendesine giriş yolu

ABD merkezli Food Marketing Institute tarafından yürütülen SQF (Safe Quality Food), en çok Kuzey Amerika marketiyle anılan şemadır. Büyüme planınız Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'yı işaret ediyorsa, SQF o perakendecilerin ve ithalatçıların en kolay tanıdığı standarttır. Avrupa perakendesinde daha az ağırlık taşır; ABD listelemelerinin peşindeki bir Türk üreticinin bir BRCGS belgesinin yerine geçeceğini varsaymaması da tam bu yüzdendir.

Sizi nasıl derecelendirirler ve bu notun rafa kadar yansıması

Dört şema sonuçları aynı biçimde bildirmez ve fark ticari olarak görünürdür. BRCGS, uygunsuzluklar arttıkça aşağı inen bir dereceyle sonuç verir ve daha yüksek bir derece bandı kazandıran bir habersiz denetim seçeneği sunar. Alıcılar bu notu doğrudan okur. Bir A ya da AA derecesi, onaylı tedarikçi ile koşullu tedarikçi arasındaki fark olabilir.

IFS de benzer biçimde bir yüzde puanı bildirir ve bir seviye atar; böylece alıcı yalnızca bir geçiş değil, ne kadar rahat geçtiğinizi de görür. FSSC 22000 ve SQF, başlık düzeyinde belgeli ya da belgesiz sonucuna daha yakındır; yine de ikisi de kapatılması gereken uygunsuzlukları kaydeder ve ikisinin de kendi performans beklentileri vardır. Bir ihracatçı için pratik nokta şu: BRCGS ve IFS'te zar zor geçmek müşterinize görünür ve itibarınıza mal olabilir; dolayısıyla hedef yalnızca belge değil, güçlü bir derecedir. Bunların herhangi birini ikili bir geçti-kaldı meselesi gibi görmek, alıcının gerçekte okuduğunu küçümsemektir. BRCGS belgelendirmesi ve IFS belgelendirmesi sayfalarımız her birinin kapsamını ayrıntısıyla ortaya koyar.

Habersiz denetimler: sessizce standart hale gelen kural

On yıl önce habersiz denetim, kendine güvenen bir tesisin ekstra puan için seçtiği bir opsiyondu. Bugün giderek beklenti haline geliyor ve dört şema bunu farklı ele alıyor. BRCGS, derecenizi yükselten gönüllü bir habersiz yol sunar ve birçok İngiliz alıcı artık bunu tercih ediyor ya da şart koşuyor. IFS de bir habersiz seçenek yürütür ve bazı perakendeciler tedarikçileri için bunda ısrar eder. FSSC 22000, denetimlerin bir bölümünü program şartı olarak habersiz hale getirme yönünde ilerledi; dolayısıyla birçok belge sahibi için bu artık hiç opsiyonel değil.

Bu yalnızca uygunluk için değil, planlama için de önemlidir. Yalnızca randevulu bir tarih için denetime hazır olan bir tesis er ya da geç açık verir. Şemalar aynı mantıkta buluşuyor: yalnızca denetçi beklenirken ortaya çıkan gıda güvenliği, gıda güvenliği değildir. Alıcı tabanınız habersiz denetimlere kayıyorsa, tesisi herhangi bir normal üretim gününde geçecek şekilde kurun, çünkü opsiyon kurala dönüşüyor.

Her biri hangi ihracat pazarını açar

Birlikte okunduğunda, örüntü etrafında plan yapılabilecek kadar açıktır. BRCGS İngiliz perakendesini açar ve daha geniş Avrupa ile Orta Doğu pazarlarına iyi taşınır. IFS, özellikle özel markada, Alman ve Fransız perakendesine daha doğrudan bir anahtardır. FSSC 22000, küresel üretici markalarının tedarikçilerine uyar ve tek bir perakende blokuna demir atmadan geniş uluslararası kabul verir. SQF belgelendirmesi, Kuzey Amerika marketine pratik giriştir.

Bir Türk ihracatçı için sıra genellikle müşteriyi izler, tersi değil. Üç sorgu formlu üreticinin dört belgeye birden ihtiyacı yoktu. Yapması gereken, hangi alıcının en yakın vadede en büyük geliri temsil ettiğini okumak, önce o şemaya belge almak ve ancak ikinci bir pazar denetim günlerini hak ettiğinde ikinci bir standart eklemekti. Bu standartların çoğu ortak bir gıda güvenliği çekirdeğini paylaşır, dolayısıyla ikinci bir şema nadiren sıfırdan başlamaktır, ama hiçbir zaman bedavadan da değildir. Hangi şemaların ürününüze ve pazarlarınıza uyduğunu hâlâ haritalıyorsanız, FSSC 22000 belgelendirmesi sayfası özellikle üretici markası yolunu anlatır; gerisini ise alıcının sorgu formu genellikle adıyla yazar.

Kararı vermek

Karar nadiren tahmin gerektirir, çünkü müşterileriniz çoğu zaman onu sizin yerinize vermiştir. Herhangi bir şema broşürünü okumadan önce sözleşmeleri ve tedarikçi sorgu formlarını okuyun, çünkü alıcının itibar edeceği tam standardı adıyla yazarlar. Boru hattınızı İngiliz süpermarketleri yönlendiriyorsa BRCGS. Alman ya da Fransız perakendesi yönlendiriyorsa IFS. Küresel markalı üreticilere tedarik ediyorsanız ya da en geniş uluslararası ayak izini istiyorsanız FSSC 22000. Hedef Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada ise SQF.

Yapmamanız gereken şey, soyut olarak en prestijli görüneni belgelendirip sonra asıl alıcınızın başka birini istediğini ve sizi yine de denetleyeceğini keşfetmektir. Dördü de GFSI eşiğini aşar, dolayısıyla hiçbiri gıda güvenliği açısından yanlış değildir. Yanlış seçim, pazarınızın istemediğidir. Standardı size önce ödeme yapan alıcıya göre eşleştirin, habersiz bir ziyarete dayanan bir tesis kurun ve bir sonraki pazar hak ettiğinde bir sonraki şemayı ekleyin.