ISO 22000 Nedir?

ISO 22000 Nedir?

ISO 22000, gıda zincirinin tamamına uygulanabilen uluslararası bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır. İlk olarak 2005 yılında yayımlanan standart, en güncel hâli olan ISO 22000:2018 ile yenilenmiştir. Standart; HACCP ilkelerini, ön gereksinim programlarını ve ISO yönetim sistemi yapısını tek çatı altında birleştirir. Çiftlikten çatala uzanan tedarik zincirinin her halkasında uygulanabilmesi nedeniyle hem küçük üreticiler hem büyük gıda sanayicileri için referans bir çerçeve sunar.

ISO 22000 Hangi İhtiyaca Cevap Verir?

Gıda güvenliği tehlikeleri, tedarik zincirinin herhangi bir noktasında ortaya çıkabilir. Tek bir hatada doğan kontaminasyon, geri çağırma ve marka itibarı kayıpları üretebilir. ISO 22000, bu riskleri sistemli bir tehlike analizi, izleme ve düzeltici faaliyet döngüsü ile yönetir. Standart aynı zamanda yetkili otorite denetimleri, müşteri şartnameleri ve ihracat alıcılarının taleplerini ortak bir çerçevede karşılar. Bu yönüyle hem yasal uyumun hem ticari ilişkilerin güçlendirilmesinde araç işlevi görür.

ISO 22000:2018 ile Gelen Yenilikler

2018 revizyonu, standardı diğer ISO yönetim sistemleri ile aynı yüksek seviyeli yapıya taşımıştır. Bağlam analizi, ilgili tarafların belirlenmesi, risk ve fırsatların değerlendirilmesi, liderlik ve çalışan katılımı maddeleri belirginleşmiştir. Tehlike kontrol önlemleri PRP, OPRP ve KKN olarak üç katmana ayrılmış; iletişim, doğrulama ve geçerli kılma faaliyetleri detaylandırılmıştır. Standardın yapısı, ISO 9001 veya ISO 14001 ile entegre yönetim sistemi kurulmasını kolaylaştırır.

Standardın Uygulama Alanları

ISO 22000 birincil üreticiler, gıda işleme tesisleri, paketleyiciler, taşıyıcılar, depolayıcılar, perakendeciler ve toplu tüketim sektöründe uygulanabilir. Bunun yanı sıra gıda ile temas eden ambalaj üreticileri, makine üreticileri, temizlik kimyasalı tedarikçileri ve katkı maddesi üreticileri gibi destek tedarikçileri de standardı uygulayabilir. Bu geniş kapsam, tedarik zincirinde ortak bir gıda güvenliği zemini oluşturur.

ISO 22000'in İşletmelere Sağladığı Faydalar

• Risk Tabanlı Yönetim: Tehlikeler kategorize edilerek kabul edilebilir seviyeye indirilir; reaktif değil önleyici bir kültür kurulur.
• Tek Çatı: HACCP, PRP ve yönetim sistemi unsurları aynı çerçevede toplandığı için doküman ve denetim yükü azalır.
• Yasal Uyum: 5996 sayılı kanun ve gıda hijyeni yönetmelikleri ile uyumlu yapı sağlar.
• Ticari Avantaj: Müşteri şartnameleri ve ihracat sözleşmelerinde sıklıkla istenen referans belgedir.
• Sürekli İyileştirme: İç denetim, yönetim gözden geçirme ve düzeltici faaliyet döngüsü ile sistem sürekli güncellenir.
• Tedarik Zinciri İletişimi: Tedarikçi ve müşteri arasında ortak bir denetim dili oluşur.

Belgelendirme Süreci

Belgelendirme; boşluk analizi, gıda güvenliği ekibinin kurulması, ürün ve süreç tanımı, tehlike analizi, PRP/OPRP/KKN planlarının hazırlanması ve iç denetim aşamalarından oluşur. Akredite belgelendirme kuruluşu Aşama 1 doküman incelemesi ve Aşama 2 saha denetimini gerçekleştirir. Belge geçerliliği üç yıldır; her yıl yapılan gözetim denetimleri ile süreklilik sağlanır.

Sistem Kalite'nin ISO 22000 Danışmanlık Hizmetleri

Sistem Kalite, ISO 22000 kurulumunda sahaya inerek dokümantasyon ve uygulama süreçlerini birlikte yürütür. Hizmet, işletmenin ölçeğine ve ürün grubuna göre uyarlanır.

• Ön Değerlendirme: Mevcut hijyen koşulları ve dokümantasyon standart maddeleri karşısında karşılaştırmalı olarak değerlendirilir.
• Doküman Hazırlığı: Politika, hedefler, prosedürler, tehlike analizi tabloları ve izleme formları işletmenin gerçek süreçlerine göre hazırlanır.
• Eğitim: Üst yönetim, gıda güvenliği ekibi ve operatörlere ayrı kapsamlarda eğitim verilir.
• Denetime Hazırlık: İç denetim, deneme denetimi ve uygunsuzluk kapatma turları gerçekleştirilir.
• Belgelendirme Süreci: Akredite belgelendirme kuruluşu seçimi, başvuru ve denetim koordinasyonu yürütülür.

Sistem Kalite 1999'dan bu yana yürüttüğü gıda güvenliği projelerindeki saha tecrübesini ISO 22000 yolculuğunun ilk gününden belgelendirme sonrası bakım denetimlerine kadar işletmelerin hizmetine sunmaktadır.