ASC Belgesinin Faydaları Nelerdir?

ASC Belgesi Nedir?

ASC (Aquaculture Stewardship Council), su ürünleri yetiştiriciliğinde çevresel ve sosyal sorumluluğu doğrulayan uluslararası bir sertifikasyon programıdır. WWF ve IDH iş birliğiyle 2010 yılında kurulmuştur ve tür bazlı standartlar yayımlar. ASC Belgesi, balık veya kabuklu su ürünleri çiftliğinin ilgili standardın gerekliliklerini akredite bir belgelendirme kuruluşuna doğrulattığını gösterir. Tüketicinin ASC logosu görünce sorumlu kaynaklı yetiştiricilikten geldiğini anlaması, belgenin pazardaki temel iletişim değerini oluşturur. Belge üç yıl geçerlidir; yıllık gözetim denetimleriyle sürdürülür.

ASC Belgesi Hangi İşletmelere Yönelik?

ASC Belgesi, alabalık, levrek-çipura, somon, karides, midye ve istiridye gibi türleri yetiştiren tüm işletmelere yöneliktir. Türkiye'de Karadeniz alabalık çiftlikleri, Ege levrek-çipura çiftlikleri ve baraj göllerindeki kafes işletmeleri ana hedef kitledir. Avrupa Birliği pazarlarına ihracat yapan, perakende zincirlerine private label üretim sağlayan ya da tüketiciye doğrudan etiketli ürün sunan kuruluşlar ASC'yi öncelikli olarak değerlendirir. İhracat odaklı küçük çiftliklerden büyük entegre üretim tesislerine kadar farklı ölçeklerde başvuru yapılır.

Belgelendirme Süreci ve Denetim Aşamaları

Süreç, üretici ile akredite belgelendirme kuruluşu arasında imzalanan sözleşmeyle başlar. Belge incelemesi aşamasında çevresel etki raporları, su kalitesi izleme kayıtları, antibiyotik ve ilaç kullanım kayıtları, balık unu ve yağı tedarik zinciri belgeleri, çalışan dosyaları ve toplumsal etki raporları gözden geçirilir. Saha denetiminde denetçi; kafes ve tank alanlarında stoklama yoğunluğu, oksijen düzeyi, atık su ve dip sediman, kaçak balık önleme tedbirleri, biyogüvenlik prosedürleri, hayvan refahı ölçümleri, çalışan koşulları ve yerel toplulukla ilişkileri inceler. Bulgular düzeltici faaliyet planına işlenir; majör bulgular kapatılmadan belge düzenlenmez. Belge süreci tedarik zinciri için ASC-MSC Chain of Custody belgesi ile tamamlanır. Yıllık gözetim ve üçüncü yıl yeniden belgelendirme denetimleri yapılır.

ASC Belgesinin Faydaları

• Avrupa Pazarına Erişim: AB'deki büyük perakendeciler ve restoran zincirleri ASC etiketli ürünü tercih eder; bu nedenle belge ihracat sözleşmelerinde anahtar rol oynar.
• Premium Fiyat İmkânı: Sorumlu yetiştiricilik konumlandırması, ürünün rafta ortalama segmentin üzerinde fiyatlandırılmasına olanak verir.
• Çevresel Performans Görünürlüğü: Su kalitesi, dip sediman, antibiyotik ve hastalık göstergeleri sistematik biçimde takip edilir.
• Hayvan Refahı: Stoklama yoğunluğu, oksijen ve hijyen parametreleri net standartlara bağlanır.
• Çalışan ve Topluluk İlişkileri: Bordro, mesai, İSG ve yerel topluluk diyaloğu için sistematik bir çerçeve oluşur.
• İzlenebilirlik: Chain of Custody zinciri sayesinde tüketiciye kadar izlenebilir tedarik sağlanır.

Sistem Kalite'nin ASC Danışmanlık Hizmetleri

Sistem Kalite, ASC sürecini su ürünleri yetiştiricilerinin kapasitelerine göre yapılandırır. Çiftliğin lokasyonu, türü ve hasat takvimini gözeterek planlama yapar, hem çevresel hem operasyonel tarafı birlikte yürütürüz.

• Ön Değerlendirme: Çiftliğin mevcut çevre izleme verileri, ilaç kayıtları ve sosyal uygulamaları ASC tür bazlı standardı kapsamında taranır.
• İzleme ve Veri Sistemi: Su kalitesi, dip sediman, oksijen, kaçak balık ve hastalık takibi için sistematik veri toplama planı kurulur.
• Hayvan Refahı ve Biyogüvenlik: Stoklama yoğunluğu, beslenme planı, antibiyotik kullanım protokolü ve hastalık yönetimi prosedürleri standartla uyumlu hâle getirilir.
• Sosyal Uyum ve Topluluk İlişkileri: Çalışan kayıtları, İSG, sosyal sorumluluk politikası ve yerel topluluk diyaloğu mekanizmaları kurgulanır.
• Belgelendirme ve Chain of Custody Refakati: Çiftlik denetimi ve gerekiyorsa zincir takibi belgesi süreci paralel olarak yürütülür, denetim sonrası bulgular kapatılır.

1999'dan bu yana belgelendirme süreçlerinde edindiğimiz tecrübe, ASC danışmanlığını teknik bir form doldurma alıştırması değil, çiftliğin geleceğini planlayan bir sürdürülebilirlik projesi olarak kurmamızı sağlar. Tedarik zincirinden tüketiciye uzanan iletişimi destekleyen tutarlı bir belge ve veri seti hazırlarız.