ASC Belgesinin Hedefleri Nelerdir?

ASC Belgesi Nedir?

ASC (Aquaculture Stewardship Council), 2010 yılında WWF ve IDH tarafından kurulan bağımsız bir sertifikasyon kuruluşudur. Su ürünleri yetiştiriciliğinde çevresel ve sosyal sorumluluğu güvence altına almak amacıyla tür bazlı standartlar yayımlar. ASC Belgesi, balık ve kabuklu su ürünleri çiftliklerinin bu standartlara uygun çalıştığını kanıtlayan bir sertifikadır. Tüketici, ürünün üzerindeki ASC logosunu gördüğünde sorumlu kaynaklı yetiştiricilikten geldiğini bilir. Belge, akredite belgelendirme kuruluşları tarafından üç yıl geçerli olarak düzenlenir.

ASC Belgesinin Hedefleri Nelerdir?

ASC, su ürünleri yetiştiriciliğinin çevre ve toplum üzerindeki etkilerini ölçülebilir biçimde azaltmayı hedefler. Bu hedefler somut olarak şöyle özetlenir: doğal su ekosistemlerine yapılan zararı sınırlamak, biyoçeşitliliği korumak, kaçak balıkları engellemek, antibiyotik ve kimyasal kullanımını minimuma indirmek, hastalık riskini yönetmek, balık unu ve balık yağı kullanımını sürdürülebilir kaynaklara yönlendirmek, çiftlik çalışanlarının haklarını güvence altına almak ve yerel topluluklarla uyumlu bir işletme modeli oluşturmaktır. ASC ayrıca tüketicilere doğrulanmış bir tercih hakkı sunmayı, üreticilere sürdürülebilirlik konusunda yol haritası vermeyi ve perakende sektörüne güvenilir tedarik kanalı sağlamayı hedefler.

ASC Hangi İşletmelere Yönelik?

ASC, balık ve kabuklu su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere yöneliktir. Türkiye'de en yaygın uygulama alanı alabalık ve levrek-çipura çiftlikleridir. Ayrıca somon, karides, midye ve istiridye yetiştiriciliği yapan kuruluşlar da ASC kapsamındadır. Avrupa pazarına ihracat yapan işletmeler ile uluslararası perakende zincirlerine ürün sağlayan üreticiler ASC'yi öncelikli tercih olarak görür. Tüm yetiştiricilik segmenti, denizde, baraj göllerinde ya da kara tabanlı tesislerde olduğuna bakılmaksızın ilgili tür standardına göre değerlendirilir.

Belgelendirme Süreci ve Denetim Aşamaları

Belgelendirme süreci başvuru ve sözleşmeyle başlar. Üretici, ASC tarafından akredite edilmiş bir belgelendirme kuruluşuyla çalışır. Süreç boyunca tür bazlı standart referans alınır; alabalık, levrek-çipura, somon, karides ve midye için ayrı standartlar yayımlanmıştır. Belge incelemesi aşamasında çevresel etki raporları, antibiyotik kayıtları, balık unu ve yağı tedarik zinciri belgeleri, çalışan kayıtları ve atık su izleme verileri incelenir. Saha denetiminde su kalitesi parametreleri, kaçak balık kontrolü, hastalık yönetimi, yem dönüşüm oranları, hayvan refahı, çalışan koşulları ve toplumsal etkileşim incelenir. Bulgular düzeltici faaliyet planına işlenir. Belge düzenlendikten sonra yıllık gözetim denetimleri ve üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi yapılır. Tedarik zinciri için ayrıca ASC-MSC Chain of Custody belgesi gerekir.

ASC Belgesinin Faydaları

• Pazar Erişimi: Avrupa zincir mağazaları ve büyük perakendeciler ASC etiketli ürünü tercih eder.
• Çevresel Performans: Su kalitesi, hastalık ve antibiyotik kullanımı somut göstergelerle takip edilir.
• Hayvan Refahı: Yoğunluk, oksijen ve hijyen parametreleri standartlara bağlanır.
• Marka İtibarı: Tüketici nezdinde sorumlu yetiştiricilik konumlandırması güçlenir.
• Risk Yönetimi: Hastalık ve kaçak vakaları erken tespitle kontrol altına alınır.
• Tedarik Zinciri Güveni: Chain of Custody zinciriyle tüketiciye kadar izlenebilirlik sağlanır.

Sistem Kalite'nin ASC Danışmanlık Hizmetleri

Sistem Kalite, su ürünleri yetiştiriciliği yapan kuruluşlara ASC sürecinde tür bazlı standardın gereklerini sahaya indirgeyen bir danışmanlık programı sunar. Akademik çevre verileri ile çiftliğin günlük işleyişini birlikte ele alırız.

• Ön Değerlendirme: Çiftliğin türü, lokasyonu ve mevcut çevre izleme verileri ASC standardı kapsamında taranır.
• Çevre İzleme Planı: Su kalitesi, dip sediman, kaçak balık ve oksijen ölçümleri için izleme protokolü kurulur.
• Hayvan Refahı ve İlaç Yönetimi: Stoklama yoğunluğu, antibiyotik kullanımı ve hastalık yönetimi protokolleri standartla uyumlu hâle getirilir.
• Çalışan ve Sosyal Sorumluluk Düzenlemesi: Bordro, mesai, İSG ve yerel toplulukla ilişki süreçleri standardın sosyal maddesi kapsamında düzenlenir.
• Belgelendirme Refakati: Belgelendirme kuruluşuyla iletişim yürütülür, denetim öncesi son kontrol yapılır ve düzeltici faaliyet planı sonuçlandırılır.

1999'dan bu yana belgelendirme alanında biriktirdiğimiz saha tecrübesi, ASC sürecini su ürünleri üreticileri için anlaşılır ve uygulanabilir bir projeye dönüştürür. Çiftliğin biyolojik gerçekliğine saygı duyan, denetimden geçen ve günlük işletmeyi gerçekten iyileştiren bir sistem kurmak ana hedefimizdir.